บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่ เป็นประเพณีหนึ่งของภาคอิสานเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า บุญเดือนหก เป็นหนึ่งในฮิตสิบสองเดือนของชาวอิสานเป็นช่วงฤดูฝนเข้าสู่การทำนา ตกกล้า หว่าน ไถ

เพื่อเป็นการบูชาแถนขอฝนให้ตกต้องตามฤดูกาล การที่ชาวบ้านได้จัดงานบุญบั้งไฟขึ้นเพื่อเป็นการบูชา พระยาแถน ด้วยความเชื่อตามเรื่องเล่านี้จึงทำใไห้ชาวอิสานทำบั้งไฟทุกปีเพื่อเตือนพญาแถน

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

ประเพณีบุญบั้งไฟ ได้ยึดถือปฏิบัติสือทอดกันมาเป็นเวลาหลายชั่วอายุคน นอกจากนั้นยังเป็นเครื่องหมายของความสามัคคีและมิตรภาพ และถูกจัดขึ้นเพื่อเป็นการขอฝนและต่อสู่กับความแห้งแล้ง ถึงแม้ว่าความเชื่อถือด้านเทวดาผู้ซึ่งเป็นเจ้าแห่งฝนในปัจจุบันได้ลดน้อยกว่าในสมัยก่อน ด้วยการสืบทอดจากการเตรียมบุญบั้งไฟขึ้นในทุก ๆ ปีก่อนฤดูเก็บเกี่ยว ควบคู่กับการจัดเตรียมบั้งไฟต่าง ๆ ของบุญนี้ ชาวไร่ชาวนาได้ทำการบูชาจากนี้แล้วบุญบั้งไฟยังเป็นวิธีเดียวที่มนุษย์ใช้สื่อสารกับเทวดาเพื่อเป็นการขอฝน

ความหมายของบั้งไฟ คำว่า บั่งไฟ ในภาษาถิ่นอีสานมักจะสับสนกับคำว่า บ้องไฟ แต่ที่ถูกนั้นควรเรียกว่า บั้งไฟ ดังที่เจริญชัย ดง ไพโรจน์ ได้อธิบายความแตกต่างของคำทั้งสองไว้ว่า บั้งหมายถึง สิ่งที่เป็นกระบอก เช่น บั้งทิง สำหรับใส่น้ำดื่ม หรือบั้งข้าวหลาม เป็นต้น

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

ประเภทของบั้งไฟ

ประเภทของบั้งไฟ มี 2 ประเภท

บั้งไฟที่ไม่มีหาง เช่นบั้งไฟพุ บั้งไฟพะเนียง บั้งไฟตะไล บั้งไฟดอกไม้ บั้งไฟโครงขาว บั้งไฟม้า

บั้งไฟที่มีหาง เช่น บั้งไฟน้อย บั้งไฟร้อย บั้งไฟหมื่น บั้งไฟแสน

การทำบั้งไฟ

ในสมัยก่อนการทำบั้งไฟจะใช้ไม้ไผ่ลำขนาดใหญ่ที่สุด ทะลวงปล้องให้ถึงกัน ภายนอกจะใช้ตอกไม้ไผ่ถักเป็นเชือกมัดรอบลำไผ่ให้แน่นเพื่อไม่ให้ลำไผ่แตก ยุคสมัยเปลี่ยนไปจากลำไผ่กลายมาเป็นท่อเหล็กหรือท่อประปา ตอนหลังหันมาใช้ท่อพีวีซีแทนซึ่งก็ยังเป็นอันตรายอยู่ดี จากการบูชาแถนมาเป็นการพนันขันต่อเพื่อการเดิมพัน จำนวนบั้งไฟที่จุดในแต่ละที่จึงมีจำนวนมาก และสร้างความเสียหายต่อชุมชนในทิศที่บั้งไฟถูกจุดออกไป

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

ประเภทของบั้งไฟ

บั้งไฟโหวด

บั้งไฟโขดหรือโหวดเป็นบั้งไฟขนาดเล็กตัวกระบอกจะยาวขึ้นประมาณ 4 – 10 นิ้ว มีกระบอกไม้ไผ่เล็ก ๆ มัวดว่างรอบตัวบั้งไฟ นิยมทำประกอบกันในบั้งไฟใหญ่

บั้งไฟม้า

ลักษณะทั้วไปเป็นบั้งไฟที่ทำจากกระบอกไม้ไผ่ 1 ปล้อง ขนาดแล้วแต่ต้องการโดยทั้วไปเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 นิ้ว ยาวประมาณ 1 ฟุตทางภาคกลางและภาคอีสาน

บั้งไฟช้าง

บั้งไฟชนิดนี้ไม่มีหาง มีชื่ออีกอย่างหนึ่งว่ากระโพก เวลาจุดไม่ต้องการให้พุ่งขึ้นไปแต่ต้องการมีเสียงร้องคล้ายกับช้างร้อง การจุดนั้นนิยมต่อพ่วงชนวนบั้งไฟใหญ่ เวลาจุดชนวนผ่าจะเกิดเสียงดังเหมือนเสียงช้างร้อง

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บั้งไฟแสน

บั้งไฟชนิดนี้เป็นบั้งไฟขนาดใหญ่ที่สุด บั้งไฟขนาดนี้ทำยากที่สุดจะต้องอาศัยความชำนาญเป็นพิเศษ เมื่อตกบั้งไฟเสร็จเรียบร้อยแล้วจะมีการตกแต่งประดับประดาบั้งไฟ

บั้งไฟตะไล

บั้งไฟชนิดนี้ก็คือบั้งไฟจินายขนาดใหญ่นั่งเอง เป็นวงกลมครอบหัวท้ายบั้งไฟเมื่อพุ่งขึ้นสู่ฟ้าไปโดยทางขนขวาง

บัั้งไฟตื้อ

บั้งไฟตื้อหรือบั้งไฟกระแตนั่งตอ เป็นบั้งไฟขนาดเล็กมีหางสั้น เวลาจะจุดเอาหางเสียบลงในแท่นที่ตั้งพอให้ตั้งได้ จุดชนวนจากด้านบน บั้งไฟจะพุ่งและหมุนขึ้นสู่อากาศ เกิดเสียงดังตือ ๆ เวลาหมุนจะไม่ค่อยมีทิศทาง

บั้งไฟพลุ

บั้งไฟพลุ เป็นบั้งไฟที่นิยมจุดในเทศกาลต่าง ๆ เช่น งานกฐิน งานบุญมหาชาติ เป็นบั้งไฟที่จุดแล้วทำให้เกิดเสียงดัง ในอดีตนิยมจุดในงานกฐิน เพื่อเป็นการบอกข่าวไปยังพี่น้องประชาชนทั้่วไปให้ทราบ

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ ประเพณีอันเก่าแก่

บุญบั้งไฟ

นิยมทำกันในเดือนหก ถือเป็นประเพณีสำคัญที่จะขาดไม่ได้ เพราะตั้งแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน ชาวอีสานมีความเชื่อว่า ถ้าปีใดไม่จัดงานบุญบั้งไฟ ฟ้าฝนก็จะไม่ตกต้องตามฤดูกาล เกิดความแห้งแล้ง ไม่มีน้ำทำนา แต่ถ้าปีใดจัดงานประเพณีบุญบั้งไฟ ฟ้าฝนก็จะตกต้องตามฤดูกาล

 

 


ข้อมูลท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้อง